Bizans'ın Yapı Ustaları


Bizans mimarisini, ağırlıklı olarak da dokuzuncu yüzyılla on beşinci yüzyıl arası Konstantinopolis bölgesinde inşa edilmiş olan kiliseleri inceleyen Robert Ousterhout, tasarım ve inşaat süreçlerinde en sık karşılaşılan sorunları tespit ediyor. Yazılı kanıtları, arkeolojik kayıtları ve özellikle de ayakta kalmış olan yapıları analiz ederek Bizans mimarisinin, bilindiğinden çok daha yaratıcı ve yenilikçi olduğu sonucuna varıyor.

Ousterhout, ustaların tuğla ve harçtan çatı kiremitlerine, temellerden kubbelere kadar tüm malzemeleri nasıl seçtiklerini, ürettiklerini ve kullandıklarını anlatıyor. Zengin süslerle dekore edilmiş, mermer levhalar, mozaik ve fresklerle kaplı kilise iç mekânlarını, karmaşık ikonografik programlarıyla birlikte, yapı ustasının görüşleri çerçevesinde konumlandırıyor. Ousterhout, aynı zamanda Rusya, Balkanlar ve İsrail’deki ustalara da değiniyor.

Robert Ousterhout, Pennsylvania Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü’nde Bizans Sanatı ve Mimarisi profesörü ve Antik Çalışmalar Merkezi direktörü.

İÇİNDEKİLER

Resim Listesi 7
Önsöz 17

GİRİŞ 19
Bizans Mimarlığı Sorunu

BİRİNCİ BÖLÜM
Bizans Kilisesini Tanımlamak
Bir Toplumun ve Mimarlığının Dönüşümü 23
Bizans Kilisesini Tanımlamak 27
Yirminci Yüzyıl Perspektifinden Bizans Mimarisi’ne Bakış 41
Bizans Perspektifinden Mimarlığa Bakış 50

İKİNCİ BÖLÜM
Sırra Kadem Basan Mimar ve Baniler
Mimarlar ve Banileri 55
Bizanslı Yapıcılar 59
Proje Denetimi 62
Atölyeler ve Loncalar 65
Atölye Boyutları ve Düzeni 66

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çizgiyi Çekmek ve İpleri Tanımak
Çizimler, Ön Hazırlık ve “İpleri Tanımak” 75
Geometri 88

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Değişen Yapılar
Mimari Değişime Yönelik Yazılı Bulgular 103
Mimari Değişime Yönelik Arkeolojik Bulgular 106
Eklemeli Tasarım Süreci 127
Çeşitlemeler ve Düzeltmeler 132
İşlevsel Faktörler ve Mimari Değişim 134

BEŞİNCİ BÖLÜM
Yapı Malzemeleri
Tuğla ve Tuğla Üretimi 143
Harç 147
Taş ve Taş Ocakçılığı 151
Devşirme Kullanımı 154
Sütunlar 160
Çatı Kaplama Malzemeleri 162
Pencereler 166

ALTINCI BÖLÜM
Temel ve Duvar Yapımı
Temel Sistemleri 173
Duvar Yapımı 185
Harç Döşeğinin İşlenmesi 195
Yapı İskelesi ve Kiriş Yuvaları 199
Ahşap Donatı 207
Yüzey Süslemeleri 208

YEDİNCİ BÖLÜM
Yapısal Tasarım, Yapısal İfade ve
Kemerlerle Tonozların İnşası
Yapısal Sistemler ve Yapısal İfade 216
Kemer ve Tonoz Yapımı 221
Kemerler ve Tonozlarda Ahşap Donatı 224
Uçan Payandalar 230
Merkezlemeli ve Merkezlemesiz Tonoz Yapımı 231

SEKİZİNCİ BÖLÜM
Yapıcılar ve Sanatçılar: Bezemeli İç Mekânlar Yaratmak
Kaplamalar 250
Mozaik ve Freskolar 254
İkonografik Programlar 258
Resim ve Mimari İlişkisi 259

Sonsöz 271
Kısaltmalar 277
Notlar 279
Seçilmiş Kaynakça 319
Dizin 335
Mimari Terimler Sözlüğü 345

BENZER KİTAPLAR