Susuzluk :

Antik Dünyada Su ve İktidar

  • KATEGORİ:Tarih
  • SAYFA SAYISI: 344
  • ÖLÇÜ: 16,5 x 24 cm.
  • BASKI: 1. Baskı, Ocak 2017
  • ISBN: 978-605-9389-29-7
  • FİYAT:30 TL

Gezegenimiz küresel bir su kriziyle karşı karşıya. Biliminsanları, tatlı su kaynaklarındaki tükenişin 2050’de dünya nüfusunun yüzde 75’ini etkiler hale geleceğini öngörüyor. Sınır tanımayan bir kentleşme, doğanın tahrip edilmesi ve iklim değişikliği bu krizin başlıca körükleyicileri. Steven Mithen, yaşadığımız su krizini Susuzluk’ta tarihsel bir perspektif sunarak ele alıyor.

Neolitik Devrim’den bu yana su, bir meta ve ekonomik güç kaynağı olarak görülmüştür. Tarih birbirinden iddialı su yönetim projeleri ve hidrolik mühendisliği örnekleriyle doludur. Mithen, okuru zamanlar arasında bir yolculuğa çıkarıyor: Tarımsal sulamadaki başarılarıyla uygarlık haline gelen Sümerlerden çölün ortasında bir vaha yaratan Nebatilere, sifonlu tuvaletin mucidi Minoslulardan Roma İmparatorluğu’nun hamamlarına, Konstantinopolis’in şehirler arası sukemerlerinden Çin’in su kanallarına dünyanın dört bir yanına uzanan Susuzluk, geçmişin deneyimlerini geleceğe yol göstermek üzere bir araya getiren kapsamlı bir kitap.

Steven Mithen arkeoloji profesörü, Reading Üniversitesi’nde rektör yardımcısı.

İÇİNDEKİLER

Şekil Listesi 13
Teşekkür 17

BİRİNCİ BÖLÜM
Susuzluk

Geçmişi Aramak 23
21. Yüzyılda Su Yönetimi: Başarısızlık ve Başarı 24
Cevaplanamayan Sorular 25
Hidrolik Mühendisliği ve İnsanlık Tarihi 26
Su ve İktidar 27
Nasıl Ayakta Kalabiliriz? 29
Antik Dünyaya Bir Yolculuk 29

İKİNCİ BÖLÜM
Su Devrimi

Ubeydiye’de Bir Başlangıç 36
İlk Modern İnsanlar ve Ohalo’da Bir Kamp Yeri 38
“Yerleşmek” 40
Eriha’da – Çanak Çömleksiz 41
Tarımın Doğması İçin Su Yönetimi Gerekli miydi? 44
Faynan Vadisi’nde Su Akışının Dinamikleri ve Sembolizmi 46
Tarım Köylerinin Ortaya Çıkışı 48
Beyda, Ba‘ce ve Guveyr 1 Ziyaretleri 49
İlk Baraj: El-Cefr Çöküntüsü’nde 52
İlk Kuyular: Kıbrıs’ta ve Denizin Altında 54
Çanak Çömlekli Neolitik’te Su Yönetimi 56
Tunç Çağı’ndaki Gelişmeler 58
Tarihin İçinden – Kitab-ı Mukaddes’te Suyun Ruhu 61
Nihayet, Kudüs’te 62

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
“Kara Tarlalar Ağardı / Geniş Düzlük Tuzla Doldu”

Sınırların Ötesinde 65
Irmaklar Arasındaki Toprak 68
Temeller: Obeyt ve Uruk 69
Birlik ve Bölünme Döngüleri 73
Tabletlerin ve Coğrafyanın Okunması 75
Tarımsal Sulamanın Önemi 77
Belirsizlikle, Mil ve Tuzlarla Başa Çıkmak 80
Sel, Açlık ve Tanrılar 81
Üretkenlik, Ticaret ve Su Aktarımı 82
Tuzlanma: Nedenleri, Sonuçları ve Engelleme Yolları 85
Sümer Tuzlanma Tezi 87
Tuzlanma Tezine Karşı 88
Tuzlanma Tezi Savunuluyor: Devlet Yönetiminin Hataları 90

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
“En İyisi Sudur” – Thebaili Pindaros, Mö 476

Minos Uygarlığı 94
Knossos’a Su Getirmek ve Buradan Su Çıkarmak 96
Phaistos’ta Yağmur Sularının Toplanması 100
“Kouloures” Sarnıç mıydı? Pyrgos’tan Gelen Kanıtlar 101
Mykenai’de Su İşleri, MÖ 1900-1150 104
Arkeolojik Gerçeklik ve Homeros Mitleri 105
Mykenai’de Toprak Islahı 106
Tiryns’te Herakles’e Yaraşır Bir Görev 108
Klasik Yunan: Atina’ya Su Temini 111
Korinthoslular ve Samos Adası’ndaki Eupalinos Tüneli 113
Su Hakkında Yazan Filozoflar ve Tarihçiler 116
Yunan Bilimi: Pompalar ve Saatler 118
Helenistik Dünya 120

BEŞİNCİ BÖLÜM
Petra’da Bir Su Cenneti

Nebatiler: Çoban ve Haydut Hayatından Kozmopolit Kent Sakinlerine 123
Roma’yla İlişkiler 126
Nebatilerde Su Yönetimi 127
Necef Çölü’nde 129
Humeyme ve Nebatilerin En Uzun Sukemeri 131
Petra’nın İçinde 133
Kanyonda Su ve Ritüel 133
Hazine’den Kent Merkezine 135
Bahçe Havuzu Kompleksi 138
Strabon’un Vedası 139

ALTINCI BÖLÜM
Irmaklar Yapmak ve Yıkanmak

Saçıp Savurmak 141
Hamamlarda 143
Antik Roma’da Su Temini 146
Antik Roma’nın Sukemerleri 149
Caracalla Hamamları 154
Yeni Bir Roma, Ama Eksik Bir Şeyler Var 156
Roma Su Yollarının En Uzunu 158
Kurşunlugerme Sukemeri 161
Barbarlar ve Kuraklıklar 163
Sarnıçların İçi ve Hamamda Yıkanırken 164

YEDİNCİ BÖLÜM
Çay Kaşıklı Bir Milyon Adam

İki Büyük Tarihçi 170
Dağlar ve Irmaklar, Musonlar ve Mil 172
Savaş Beyleri ve İmparatorlar 173
Büyük Yu ve Su Yönetimi İdeolojileri 175
Feci Bir Selin Kanıtlarıyla Efsaneden Tarihe 176
Kanalı Derin Kaz, Setleri Alçak Tut 178
Geri Tepen Aldatıcı Bir Plan 182
Kentlere Su Sağlamak 183
Ulaşım Kanalları, Su Gücü ve Çin Uygarlığının Ekonomik Temeli 187
Üç Boğaz Barajı’nda 190
Kanalı Yeniden Derin Kazmak: Huang Irmağı Dijitalleşiyor 192

SEKİZİNCİ BÖLÜM
Hidrolik Kent

Angkor’u Keşfetmek 196
Angkor Kralları 197
İlk Rezerv Ustaları 198
Yeryüzünde Cennet İnşa Etmek 201
Tapınak Harabeleri Arasında Hidrolik Bir Kent 204
Yağışlarda Belirsizlik ve Büyük Bir Halk Kitlesini Beslemek 206
Hidrolik Kent Varsayımına Karşı 207
Hidrolik Kent Akışını Koruyor 210
Angkor’da Su Yönetimi 212
İklim Değişikliği ve Hidrolik Yönetimin Bozulması 213
Batı Baray’da 215

DOKUZUNCU BÖLÜM 
Uygarlığa Ramak Kala

Tümüyle Kayıp Değil 218
Kökenler: Sonora Çölü’nde Avcı-Toplayıcılar 220
Kanallar ve Sulama 223
Yerleşimlerin Büyümesi ve Snaketown’daki Kazılar 226
Kuraklığa ve Sellere Ayak Uydurmak 229
Merkezi Bir Planlama mı Yoksa Gayri Resmi Bir İşbirliği mi Söz Konusuydu? 230
Top sahaları, Ticaret ve Ziyafet 231
Klasik Dönem’de Kültürel Dönüşüm 233
İdare Etme Çabası mı İktidara El Koymak mı? 236
“Gidenler” Derken? 238
Yeniden Başlamak 239

ONUNCU BÖLÜM
Nilüfer Canavarının Hayatı ve Ölümü

Maya Uygarlığı’nın Yükselişi ve Çöküşü 242
Bajo, Obruk ve Aguada’lar: Uygarlığın Boy Veremeyeceği Bir Coğrafya 247
Geçimi Sağlamak ve Haraç Vermek 248
Tikal’deki Rezervler 251
Edzná’daki Kanallar 254
Suyla Çevrili Calakmul 256
Kapsamlı ve Yaygın Su Yönetimi 258
Su İkonografisi 259
Yeraltındaki Su Dünyasının Derinliklerine Doğru 261
Kraliyet Merkezlerinde Su ve Ritüel 263
Mayaların Çöküşü 264
Nilüfer Canavarının Ölümü 269
Canavarın Güzelliği 271

ON BİRİNCİ BÖLÜM
Kutsal Vadide Su Şiiri

İnkaların Başarısı 274
İnkalardan Önce Sulama ve Uygarlık 275
Kültürler, İklim ve Felaket 280
İnkalar Kimdi? 281
İnka İmparatorluğu 282
Bingham’ın Machu Picchu’yu Yeniden Keşfi 285
Büyük Bir Kanalizasyon Olarak Ana Meydan 287
Machu Picchu’nun Çeşmeleri 289
Tipón’daki İnka Su Bahçesi 290
Hidrolik Şiir 292
Tipón Topluluğu 293
Kutsal Vadi’de Geçmiş ve Bugün 294

ON İKİNCİ BÖLÜM
Dindirilemeyen Bir Susuzluk

Kısmi ve Taraflı 299
Deha ve Hırs 302
Su ve İktidar 303
Her Zaman Akıllarda Su 305
Umut mu Umutsuzluk mu? 307
Karamsar Günler 308
Ferahlatıcı Nedenler 310
Ders Değil, Hatırlatma 312
Dindirilemeyen Susuzluk 315

Kaynakça 317
Dizin 337

BENZER KİTAPLAR